بهینه سازی وب سایت (سئو)

بهینه سازی موتور جستجو (Search Engine Optimization) – که از آن با نام سئو (SEO) و بهینه‌ سازی وبسایت نیز یاد می‌شود – یکی از تکنیک‌های طراحی وب سایت است که در آن حضور یک وب سایت در نتایج جستجوی رایگان موتور های جستجو در اولویت قرار داده می‌شود. از منظر بازاریابی و تجارت اینترنتی، استفاده از سئو به عنوان یکی از تکنیک‌های بازاریابی باعث افزایش ترافیک یک وب سایت از طریق نتایج جستجوی موتور های جستجو می‌گردد.

با توجه به‌ این‌که قوانین بهینه سازی وب سایت برای موتور جستجو از سوی موتور‌های جستجوی پراستفاده مانند گوگل، بینگ و یاهو به‌صورت دستورالعملی جامع منتشر نگردیده‌اند و الگوریتم‌های رنکینگ (رتبه‌دهی) این موتور های جستجو همواره در حال تغییراند، تکیه بر سئو به عنوان تنها منبع ترافیک یک وب سایت اینترنتی، متد بازاریابی اینترنتی مستحکمی محسوب نمی‌گردد.

یک وب سایت بهینه‌سازی شده برای موتور های جستجو، وب سایت یا برنامه‌ای‌ ست که با پیروی از رهنمود‌ها و قوانین دیکته شده توسط موتور‌های جستجو ایجاد گردیده است. این قوانین می‌توانند همگام با اصول کاربرپسندی، استانداردهای طراحی وب سایت و بهبود تجربه‌ی کاربری باشند و یا صرفا در پاسخ به نحوه‌ی کار و کاستی‌های موجود در موتور های جستجو تدوین گردیده باشند. موتور های جستجو مانند موتور جستجوی گوگل و بینگ (Bing) – موتور جستجوی شرکت مایکروسافت – رهنمودهای متفاوتی را جهت بهینه سازی وبسایت معرفی می‌نمایند و از الگوهای متفاوتی جهت رتبه‌دهی به صفحات استفاده می‌کنند.

نحوه‌ی عملکرد موتور‌های جستجو

فرآیند آنالیز و رتبه‌دهی به صفحات وبسایت‌ها توسط وب بات‌ها (Bot) و یا به اصطلاح خزنده‌ها (Crawler) یا کرم‌های جستجو صورت می‌پذیرد. خزنده موتور جستجوی گوگل، گوگل‌بات (GoogleBot) و خزنده‌ی موتور جستجوی بینگ، بینگ‌بات (BingBot) نام دارند. این بات‌ها صفحات وب سایت‌ها را با توجه به الگوریتم‌های نوشته شده توسط ارائه دهنده‌ی خدمات جستجو، آنالیز نموده و با استفاده از نتایج آنالیز به صفحات رتبه‌دهی می‌نمایند. نتایج این آنالیز در پایگاه داده موتور های جستجو ذخیره می‌گردد. در هنگام انجام جستجو توسط کاربر، با توجه به منطق و نحوه‌ی عملکرد موتور جستجو، نتایج مرتبط به عبارت جستجو شده به کاربر نمایش داده می‌شود. الگوریتم های موتور‌های جستجو مستند‌سازی نمی‌شوند، پیوسته در‌ حال تغییراند و در اختیار عموم قرار داده نمی‌شوند. هدف از این کار، جلوگیری از سوء استفاده از این الگوریتم‌ها معرفی می‌شود.

رهنمودهای موتورهای جستجو

رهنمودهای موتور جستجو، مجموعه‌ای از رهنمود‌ها و دستورالعمل‌هایی است که توسط موتورهای جستجو تهیه و تدوین گردیده‌ و در دسترس مدیران و طراحان وب سایت قرار گرفته‌اند. پیروی از این رهنمودها به پروسه بهینه‌سازی وب سایت ایجاد شده کمک می‌نماید، با این حال تنها پیروی از این رهنمودها برای حضور وب سایت در صفحات اول نتایج جستجو کافی نمی‌باشد. این امر بخاطر الگوریتم‌های مستندسازی نشده و پنهانی‌ست که توسط موتور های جستجو در آنالیز وب سایت‌ها و فرآیند رتبه‌دهی استفاده می‌گردند.

تکنیک‌های سئو

به طور کلی می‌توان تکنیک‌های بهینه سازی وب سایت برای موتور جستجو را به دو نوع سئو کلاه سفید و سئو کلاه سیاه طبقه‌بندی نمود.

  • سئو کلاه سفید

    سئو کلاه سفید تکنیکی‌ست که در آن محتوا و ساختار وب سایت با توجه به رهنمودهای موتور های جستجو تهیه و تولید می‌گردند. منظور از این رهنمودها، رهنمودهایی ست که توسط موتور های جستجو به صورت رسمی تهیه گردیده و در دسترس عموم قرار گرفته است. با توجه به‌این‌که رهنمودهای موتور‌های جستجو ابتدا به طراحی وبسایت و تولید محتوا برای کاربر و سپس برای موتور های جستجو تکیه می‌کنند، وب سایت هایی که به درستی توسط این رهنمودها بهینه سازی و طراحی گردیده‌اند از کاربرپسندی و عملکرد مطلوبی بهره‌مند هستند. به عبارتی دیگر چنانچه طراحی وب سایت توسط افرادی متخصص و با تجربه در امر ساخت وب سایت و برنامه‌های کاربردی تحت وب صورت پذیرد، وب سایت طراحی شده، از لحاظ تکنیک‌های طراحی وب سایت، وب سایتی بهینه‌سازی شده و همگام با تکنیک‌‌های سئو کلاه سفید محسوب می‌گردد.

  • سئو کلاه سیاه

    در مقابل تکنیک‌های سئو کلاه سفید ، تکنیک‌های سئو کلاه سیاه قرار دارد که به سوء استفاده از تکنیک‌های بهینه سازی وب سایت برای موتور جستجو می‌پردازد. از برخی از تکنیک‌های سئو کلاه سیاه می‌توان به موارد زیر اشاره نمود :

    • کپی و سوء استفاده از محتوای سایت‌های پربازدید

    • تولید و انتشار هرزنامه و محتوای بی ارزش

    • و نمایش صفحات متفاوت به کاربر و کرم‌های جستجو

    در سال‌های اخیر با "هوشمند‌تر شدن" موتور های جستجو احتمال تشخیص استفاده از تکنیک‌های بهینه سازی کلاه سیاه توسط موتور های جستجو "افزایش یافته" و گفته می‌شود که وب سایت هایی که توسط این تکنیک طراحی گردیده‌اند از سوی موتور های جستجو "متحمل به جریمه" می‌گردند.

    با این‌حال مروری بر نتایج جستجو موتور های جستجو نشان می‌دهد که بسیاری از صفحات که به کاربران معرفی می‌گردند همچنان از تکنیک‌های سئو کلاه سیاه استفاده می‌نمایند که کیفیت وب‌نوردی نامطلوبی را فراهم می‌آورد. این امر بیان‌گر ناکارآمدی موتورهای جستجو موجود، از جمله موتور جستجو گوگل در نمایش اطلاعات مفید و مرتبط به کاربران است.

  • سئو کلاه خاکستری

    سئو کلاه خاکستری اصطلاحی برای اشاره به تکنیک‌هایی‌ ست که ترکیبی از تکنیک‌های بهینه سازی وب سایت کلاه سفید و سئو کلاه سیاه محسوب می‌شود. سئو کلاه خاکستری زیر مجموعه‌ای از تکنیک بهینه‌سازی وب سایت کلاه سیاه است و دارای کاستی‌های مشابهی می‌باشد.

بهینه‌سازی وب سایت و تجربه کاربری

با توجه به این‌که فرایند آنالیز و رتبه‌دهی به صفحات توسط بات ها و الگوریتم‌ های موتور‌های جستجو صورت می‌پذیرد و بسیاری از وب سایت ها از این الگوریتم ها و کاستی‌های موجود در موتور های جستجو سوء استفاده می‌نمایند، بسیاری از نتایج جستجوی ارائه شده توسط موتور های جستجو، نامرتبط به عبارت جستجو شده می‌باشد و در بسیاری از موارد، یافتن صفحاتی مرتبط به عبارت جستجو شده، نیازمند به داشتن مهارت و تجربه در امر استفاده از این موتور‌ها و همچنین صرف زمانی طولانی می‌باشد. پیامد چنین فرآیندی لطمه به تجربه‌ کاربری می‌باشد. این بدین معناست که یک وب سایت ساخته شده مطابق با رهنمودهای موتور های جستجو الزاما وب سایتی مفید و کاربرپسند نمی‌باشد. موتور‌های جستجو همواره اعلام می‌نمایند که در صدد بهبود الگوریتم‌های خود به‌منظور بهبود تجربه کاربری و نمایش نتایج جستجوی مفید و مرتبط به کاربران هستند.

عوامل موثر در سئو

علاوه بر رهنمودهای بهینه سازی وب سایت معرفی شده توسط موتورهای جستجو، پروسه رنکینگ و رتبه‌دهی به صفحات وب سایت نوسط عوامل مستندسازی نشده‌ای دیگری نیز صورت می‌پذیرد. بسیاری از این مواردِ مستندسازی نشده با آنالیز نتایج جستجو قابل تشخیص می‌باشند و در بسیاری از مقالات غیر رسمی مرتبط به سئو به آن‌ها اشاره گردیده است. اگرچه بسیاری از این موارد رسما مورد تا‌يید دارندگان موتورهای جستجو قرار نگرفته است، با این‌حال تاثیر پررنگِ برخی از این موارد در پروسه رتبه‌دهی به صفحات اینترنتی قابل انکار نیست.به عبارت دیگر، در پروسه رنکینگ، بسیاری از این موارد مستندسازی نشده و غیر رسمی، از نقش پررنگ‌تری در مقایسه با موارد مستندسازی شده و رسمی برخوردار هستند.

به علت فراوانی موارد، تهیه‌ی لیستی از تمامی عوامل تاثیرگذار در پروسه ایندکس، آنالیز و رتبه‌دهی به صفحات نیازمند به نوشتاری جداگانه‌ست، با این حال لیست زیر، به اجمال به برخی از مهمترین عوامل موثر در پروسه رتبه‌دهی به صفحات اشاره می‌نماید.

  • محتوا

    شکی وجود ندارد که موتور‌های جستجو به‌منظور جستجو و یافتن محتوا در وب گسترده جهانی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این محتوا شامل متون و فایل‌های رسانه‌ای مانند تصاویر و وید‌ئو‌ها می‌باشد. وجود محتوای مناسب در صفحات، در پروسه رنکینگ آن‌ها موثر است. در هنگام جستجو توسط کاربر، با توجه به عبارت جستجو شده، صفحاتی که دارای محتوا‌ی مرتبط هستند در قالب نتایج جستجو به کاربر نمایش داده می‌شود. شایان ‌ذکر است که رتبه صفحات لیست شده در نتایج جستجو صرفا تنها به متون موجود در آن‌ها مرتبط نمی‌باشد و عوامل دیگری نیز در فرآیند رتبه‌دهی به صفحات تاثیرگذار است.

    اهمیت‌ محتوا در پروسه‌ی سئو باعث استفاده عباراتی مانند "محتوا پادشاه است" در میان طراحان وب سایت و ارائه‌دهندگان خدمات سئو، گردیده است. شکی نیست که به مانند سایر پارامترهای سئو از این مورد نیز سوء استفاده گردد. برای مثال برخی از وبسایت‌ها که محتوای دینامیک تولید می‌کنند و عمل تولید محتوا در ‌‌آن‌ها عمدتا توسط کد‌های برنامه‌نویسی شده و کپی محتوای صفحات خارج از دامنه صورت می‌پذیرد‌، با سو‌ء استفاده از عباراتی که توسط کاربران جستجو می‌شود به تولید صفحات دینامیک مرتبط می‌پردازند. وب بات‌های موتور‌‌های جستجو که شیفته‌ی محتوا هستند، اغلب این صفحات را ایندکس نموده و در نتایج جستجو به کاربران نمایش می‌دهند. برای مثال کاربر در پی مقالاتی راجع به "هواشناسی"می‌گردد و سر از فروشگاه ساعت در ‌می‌آورد. این یکی از موارد کاستی‌های موجود در موتور‌های جستجو و همچنین یکی از موارد سو‌ء استفاده از یکی از پارامترهای سئو کلاه سفید و تبدیل آن به سئوی کلاه سیاه محسوب می‌شود.

  • لینک دهی

    یکی از مهمترین عوامل تاثیرگذار در قدرت سئوی یک وب سایت، وجود لینک برگشتی و یا ‌‌ Backlink است. لینک‌ برگشتی عبارتی برای اشاره به لینک‌ یا پیوند‌ی ست که در صفحات دامنه‌ای خارجی، توسط زبان ابرمتن نویسی HTML و المان <a> آن، ایجاد شده و به آدرس دامنه‌‌‌ای دیگر اشاره می‌کند. در طی این پروسه، گفته می‌شود که دامنه‌ی مقصد دارای لینک برگشتی از دامنه‌ی مبدا است. تعداد لینک‌های بازگشتی و قدرت سئوی وبسایت مبدا در "افزایش اعتبار" دامنه مقصد نزد وب بات‌های موتور جستجو تاثیرگذار است. وجود چنین پارامتر رتبه‌دهی، اولویت دادن به دامنه‌ها و صفحاتی‌ که بیشترین میزان لینک بازگشتی را دارند و به عبارتی از محبوبیت بیشتری برخوردارند، معرفی می‌شود.

    نقش لینک‌ برگشتی در پروسه رتبه‌دهی صفحات بسیار پررنگ است و به همین دلیل بسیاری از ارائه دهندگان خدمات سئو و طراحان و مدیران وب سایت که از تکنیک‌های سئو کلاه سیاه استفاده می‌نمایند پیوسته به دنبال فضایی خالی در وب سایت‌هایی هستند که در آنها امکان درج لینک برگشتی به وب سایت مورد نظر وجود داشته باشد. به‌عنوان نمونه قسمت نظرات بسیاری از صفحات اینترنتی مورد علاقه‌ی این استادان هرزنامه نویسی محسوب می‌‌شود. این هرزنامه نویسی که صرفا جهت ساخت لینک‌دهی از آن استفاده می‌شود بسیار رایج است. بسیاری از شرکت‌های ارائه دهنده‌ی خدمات سئو این هرزنامه نویسی را در قالب خدمات سئو نیز به مشتریان خود ارائه می‌کنند. گونه‌ای دیگر از لینک‌دهی، تبادل لینک نام دارد که طی آن دو دامنه به‌یکدیگر لینک‌دهی می‌نمایند.نوع و کیفیت لینک‌های درونی یک وبسایت نیز در پروسه سئو آن موثر است.

  • ساختار و نوع طراحی وب سایت

    استفاده از تکنیک‌های صحیح طراحی وب سایت و پیروی از استانداردهای کنسرسیوم جهانی وب از جمله استاندارد‌های دسترس‌پذیری (Accessibility). به‌عنوان نمونه استاندارد زبان ابرمتن نویسی ‌ HTML5 المان‌ها و واسط‌های کد‌نویسی متعددی را معرفی می‌نماید که در مقایسه با نسخه‌های پیشین این زبان، امکان ایجاد محتوای ساختار‌یافته و معنا‌گرا را فراهم می‌آورد. استفاده از نسخه سوم استاندارد زبان استایل‌نویسی CSS3 که امکان طراحی وب سایت برای تلفن های همراه را ممکن می‌سازد و فرآیند خواندن و جهت‌یابی در یک وب سایت را تسهیل می‌نماید نیز در پروسه سئو تاثیرگذار است. این شیوه از طراحی وبسایت، اصطلاحا طراحی وبسایت پاسخگو و یا طراحی وبسایت واکنش گرا نامیده می‌شود.

  • شبکه‌های اجتماعی

    گفته می‌شود که همانند پارامتر لینک‌دهی‌، میزان محبوبیت یک وب سایت و یا یک برند در شبکه‌های اجتماعی نیز در فرآیند رتبه‌دهی به آن موثر است.

جریمه‌‌ها

به‌دلیل فراوانی مواردِ سوء استفاده‌ از رهنمود‌های بهینه سازی وبسایت مستندسازی شده توسط موتورهای جستجو، برخی از کمپانی‌های ارائه‌دهنده‌ی خدمات جستجو، مانند موتور جستجو گوگل، اقدام به جریمه وبسایت‌هایی نموده‌اند که در پروسه بهینه‌سازی از تکنیک‌های سئو کلاه سیاه استفاده می‌نمایند. در لیست زیر به برخی از این جرایم اشاره گردیده است:

  • حذف صفحات ایندکس شده از پایگاه داده موتور های جستجو

  • عدم حضور در نتایج جستجو برای عباراتی خاص

  • و پایین آوردن رنک (رتبه) وب سایت در نتایج جستجو

با این حال مروری بر نتایج جستجو نشان می‌دهد که بسیاری از وبسایت های موجود در صفحات اول نتایج، همچنان از تکنیک‌های کلاه سیاه و کلاه خاکستری در پروسه بهینه‌سازی وبسایت استفاده نموده‌اند.

شرکت ‌های سئو

نقش سئو و اهمیت آن در افزایش ترافیک یک وبسایت باعث ظهور شرکت‌ها و وبسایت‌های فراوانی گردیده که اقدام به ارائه‌ی خدمات سئو می‌نمایند. حدمات ارائه‌شده توسط این شرکت‌ها، به مانند فراوانی تکنیک‌های سئو، گوناگون است.

برخی از این شرکت‌ها با فراهم آوردن ابزار تحلیل محتوا و با توجه به اصولی که در بهینه سازی وبسایت تاثیرگذار می‌دانند، در برطرف نمودن نقاط ضعف در یک وب سایت به مدیر وبسایت کمک می‌نمایند و برخی مستقیما خدمات سئو کلاه سفید و سئو کلاه سیاه ارائه می‌کنند. ارائه‌دهندگان خدمات سئو کلاه سفید، شرکت‌هایی هستند که در پروسه‌ی بهینه‌ سازی وبسایت اصول صحیح طراحی وبسایت و کاربرپسندی را در اولویت قرار می‌دهند، در مقابل، شرکت‌های ارائه دهنده‌ی خدمات سئو کلاه سیاه و سئو کلاه خاکستری که اغلب از اصول بنیادی طراحی وبسایت و کاربرپسندی نیز بی‌اطلاع‌اند و خود را متخصص سئو نیز می‌دانند، در پروسه بهینه‌ سازی از تکنیک‌های کلاه سیاه استفاده می‌نمایند. برخی از خدمات سئو کلاه سیاه ارائه شده توسط آن‌ها شامل مواردی مانند فروش لینک، فروش پیرو ‌در شبکه‌های اجتماعی و کپی مطالب وب سایت‌های پربازدید می‌باشد.

در همین زمینه: